Zapraszam serdecznie na Moją Stronę WWW pod adresem
[ciached]

Do tego jest pl.comp.www.nowe-strony ...

Możesz tam zapoznać się z tematami muzyki (Metallica)

A jak ktoś nie chce to co? ;)

WebMaster Liceum Ogólnokształcącego w Dąbrowie Tarnowskiej

Ok, ale co to wszystko ma wspólnego ze stolicą?
Przenosicie ogólniak do W-wy czy co? ;)

Piotr.

: WebMaster Liceum Ogólnokształcącego w Dąbrowie Tarnowskiej
: Ok, ale co to wszystko ma wspólnego ze stolicą?
: Przenosicie ogólniak do W-wy czy co? ;)

Od kiedy to STOLICA jest we Wrocławiu.

Post szedł na pl.regionalne.warszawa i .wroclaw ...

Widzę, że się tam dobrze bawicie w tej swojej Warszawce...

Ujawnia się kompleks niższości człowieka z Wrocławia??

Piotr.

Proponuje zebyscie zlozyli sobie shadow, bo w tym zwiezaku plik z haslami
moze miec prawa 000 (shadow), i uzytkownik moze sobie zmienic haslo, ale nie
moze podgladac szakodowanych hasel innych osob.

Pozdrawiam

Jan Pieczykolan
WebMaster Liceum Ogólnokształcącego w Dąbrowie Tarnowskiej

Witam !!!

Jezel zaginely CI inne dane i nie  sformatowales dysku, to mozesz bez
problemu odzyskac je za pomoca programu TiraMisu. Napisz jak bedziesz
potrzebowal.

Pozdrawiam

Jan Pieczykolan
WebMaster Liceum Ogólnokształcącego w Dąbrowie Tarnowskiej

Ano witam!
i dziekuje serdecznie za pomoc, ale juz za pozno. Zreszta to nie jest do
konca tak jak na grupie "cymbaly" - przepraszam za wyrazenie "na grupie"
pisza. Nie konczylem zadnych szkol ni kursow informatyczno-tamcus, ale
takich bzdetow nie da sie czytac.
* Po wtore, kazdy gamza co | trzeba<<, a trzeba przede wszystkim  zapytac
najpierw a pozniej cokolik poddawac pod dyskusje - prawda?
* Ze mna bylo tak: Mam 2 HDD, na jednym bylo miejsce wiec kupilem 2 krazki z
RH 5.1 i zainsdtalowalem Linucha. Poniewaz byl przy tym zeszycik to krok po
kroku stukalem se po klawiaturze. Na moim P-100MHz 32MB RAM-u szlo to marnie
i wolno. Postanowilem | to to<< usunac, poczytalem tez na str.90 "dobre
rady" i...
* (format/mbr ?) tez mnie to zastanowilo, ale... zanim co to wyprobowalem
w/w polecenie na FD 1.44 - przelacznik -/mbr wsadz se w buty (taki lub cos
podobny byl komunikat!) No to pod Linuchem to samo, i NIC. To | format /?<<,
bo moze cos doszlo z helpow, ale tez NIC o tym nie pisza. A Win`95 bez LILO
ani rusz, na ekranie same LO LO LO LO - od gory do dolu. Butselektor padl,
pomyslalem. Wykonczyl go Linuch Wina i juz, tak tez pomyslalem. A na dysku
ponad 500MB *.cdr`kow, ciezkiej krwawicy, a wszystkiego na milion 1.44"
wczesniej zrzucic sie nie dalo. Podpinam sam dysk z Winem, to samo,
Zamieniam dyski miejscami, to samo. 12h walcze z fdiskami, z pomocami
roznymi i NIC. Przykladowo fdisk Wina od razu meldowal, ze na 2-gim dysku
czegos nie moze przeczytac. Akurat ten dysk byl luzny, wiec moglem na nim
eksperymentowac do bolu. NIC dalej, ino LO LO LO LO - szlag mnie trafial! Ja
chce sobie popracowac w ulubionych edytorkach, a tu Linuch pierwsze skrzypce
struga!!!
* Po co to pisze? Spontaniczna pomoc uspakaja - raz jeszcze dzieki dla
Ciebie. Ja tez probowalem swiezym nortonowskim Unerase, NDD itp... - klapa!
Linuch jes BE! A tak dobrze szlo, nawet poczytac na grupie mozna jak np.
Qurczak podpowiadal co i jak (rowny gosc! - dzieki Qurczak raz jeszcze!)

czasu mamie choc smieci wynies z domu. Ktos tam o hamulcach - i fajnie jest
mondralllllo! To po co wsiadasz do TAXI jak nie znasz budowy auta :-)
* Bardziej przypomina mi to teleturniej | skojarzenia<< niz chec niesienia
pomocy ludzikom, co to nie studiowali i nie studiuja informatyki (tu sie juz
powtarzam i zakoncze chyba...)
Pozdrawiam tylko madrych gosci, tym po drugiej stronie barykady wspolczuje
...i piencie sie pieniacze - jak wam to pomaga? LINUCH jest BEznadziejny!!!

Ps. Oto przyklad dobrej woli!!! Uczcie sie gamonie od ludzkich ludzi
wlasciwych
odruchow - krotko i na temat, co mnie akurat sie nie udalo.

i przepraszam jesli kogos pominalem, ale poczta tez poszla razem z Linuchem
do pieca, wiec nawet nie moge osobiscie podziekowac wszystkim co to
NA PRAWDE mi pomogli - dzieki.
Zbych

Witam !!!

Jezel zaginely CI inne dane i nie  sformatowales dysku, to mozesz bez
problemu odzyskac je za pomoca programu TiraMisu. Napisz jak bedziesz
potrzebowal.

Pozdrawiam

Jan Pieczykolan
WebMaster Liceum Ogólnokształcącego w Dąbrowie Tarnowskiej

NAJCIEKAWSZE ZABYTKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

1.BEŁK – miasto Czerwonka-Leszczyny:
- Drewniany kościół św.Marii Magdaleny z 1753r.

2.BESTWINA
- Kośc. Wniebowzięcia NPM z 1577r.

3.BĘDZIN
- Zamek Kazimierza Wielkiego z XIV w., częściowo zrekonstruowany w latach 50-tych XX w. (część zbiorów Muzeum Zagłębia – militaria)
- kośc. parafialny Świętej Trójcy (Góra Zamkowa) z XIV
- zabytkowe cmentarze na Górze Zamkowej: katolicki i żydowski
- barokowo-klasycystyczny pałac Mieroszewskich z 1702r. w Gzichowie, otoczony parkiem krajobrazowym (obecnie siedziba Muzeum Zagłębia)
- zespół pałacowy Ciechanowskich w Grodźcu z klasycystycznym pałacem z 1840r.
- kośc.filialny Św.Doroty z 1653r. na Wzgórzu św. Doroty w Grodźcu

4.BIELOWICKA – gm. Jasienia
- drewniany kośc. św. Wawrzyńca z 1701r.

5.BIELSKO-BIAŁA
- zabytkowy układ urbanistyczny Bielska z rynkiem, ulicami obwodowymi i pozostałościami murów miejskich
- zamek książąt cieszyńskich z XVw. Przebudź. przez Sunneghów i Sułkowskich w XVIII i XIX w. (obecnie muzeum)
- konkatedra św. Mikołaja (pl.św.Mikołaja) z XV w.
- grodzisko wczesnośredniowieczne w Starym Bielsku
- gotycki kośc. św.Stanisława w Starym Bielsku
- kośc. św. Trójcy zbud. W 1604-08 przebud. na barokowy
- kośc. ewangelicki Zbawiciela z 1782 r. w Bielsku (przed kośc. stoi słynny pomnik M.Lutra)
- kośc. ewang. Marcina Lutra w Białej (wewnątrz cenne organy)
- neorenesansowy ratusz w Białej z lat 1895-97
- Teatr Polski, eklektyczny z 1888 r.
- drewniany „DOM TKACZA” z XVIII w. (filia muzeum)
- drewn. kośc. św. Barbary w Mikuszowicach z 1690 r.
- liczne eklektyczne i secesyjne kamienice z XIX i XX w.(DOM „Pod żabami”, hotel „Pod orłem itp.)

6.BIERUŃ STARY
- drewn. kośc. św. Walentego z przeł. XVI/XVII w.

7.BOBOLICE – gm. Niegowa
- ruiny XIV-wiecznego zamku obronnego (Orle Gniazda)

8.BOBROWNIKI
- drewn. kośc. św. Wawrzyńca z 1669 r.

9.BOJSZÓW – gm. Rudziniec
- drewn kośc. Wszystkich Świętych z pocz.XVI w.

10.BORONÓW
- drewn. kośc. Matki Boskiej Różańcowej z 1611 r.

11.Horynia – miasto Jastrzębie Zdrój
- klasycystyczny pałac z 2 poł. XVIII w.

12.BRUSIEK – gm. Koszęcin
Drewn.kośc. św. Jana Chrzciciela z 1670 r.

13.BRYNEK – gm. Tworóg
- neobarokowy pałac Donnersmarcków z 1908 r od 1945 r siedziba Technikum Leśnego otoczony 40 ha parkiem pałacowym i ogrodem botanicznym (ponad 3500 gatunków roślin zielnych)

14.BUJAKÓW – miasto Mikołów
- zespół kościelny: kośc.parafialny św. Mikołaja z 1506 r, krzyż pokutny z 1691 r, ogród botaniczny przy plebanii

15.BYCINA – gm. Rudzinec
- barokowy pałac Paczyńskich z 1700 r

16.BYTOM
- kośc. Wniebowzięcia NMP (rynek) gotycki z XV w
- kośc. św. Wojciecha – dawny kośc.francidszkanów – minorytów św. Mikołaja , gotycki i barokowy z 1783r
- kaplica św. Ducha, barokowa z 1721 r (pozostałość szpitala chorzowskich Bożogrobców)
- budynek IV Liceum Ogólnokształcącego przy pl. Sikorskiego (dawne Oberrealschule), secesyjny z 1901 r
- Opera Śląska, dawny Teatr Miejski i Sala Koncertowa, eklektyczna z 1903 r
- kośc. św. Trójcy, neogotycki z 1886 r.
- budynek dawnego Starostwa Powiatowego, eklektyczny z 1897 r (obecnie Muzeum Górnośląskie)
- kośc. św. Jacka, neoromański z 1905 r.
- cmentarz „Mater Dolorosa” z neogotycką kaplicą cmentarną z 1882 r (na cmentarzu groby J. Szafranka, N. Jończyka, A. Józefczaka,)
- cmentarz żydowski z domem pogrzebowym z 1889 r (na cmentarzu mieści się „Ściana Pamięci z zachowanych macew – pomników nieistniejącego starego cm.żyd.)
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w

17.BZIE ZAMECZKI – miasto Jastrzębie Zdrój
- późnorenesansowy dwór obronny z pocz. XVII w, jedyna tego typu budowla w tej części Śląska

18.CHORZÓW
- ewang.kośc. im. Elżbiety, neogotycki z l. 1840-44
- neogotycki kośc. św. Barbary (przy kośc. grób Juliusz Ligonia)
- drewn.kośc. św. Józefa (Skansen) z 1791 r przeniesiony z Nieboczów (w latach 1971-95 w Rybniku-Kłokocinie)
- drewn.kośc. św. Wawrzyńca z 1559 r przeniesiony w l. 1935-38 z Knurowa
- zespół domów robotniczych huty „Królewskiej” (ul.T.Kalidego) z pocz. XIX w
- zesp. Domów robotniczych prz pl. Św. Jana z pocz. XIX w
- zesp. Zabudowy przemysłowej szybu „Elżbieta”
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w

19.CHUDÓW – gm. Gierałtowice
- ruiny renesansowego zamku Gierałtowskich z XVI w, wzniesionego w miejscu rzekomego zamku templariuszy z XIII w

20.CIECZOWA – gm. Koszęcin
- drewn.kośc. św. Marcina z 1751 r

21.CIESZYN
- zabytkowy układ urbanistyczny miasta ze Wzgórzem Zamkowym, rynkiem i obwodowymi ulicami przyrynkowymi
- * zabudowa Wzgórza Zamkowego z romańską rotundą św. Mikołaja z XI/XII w, Wieżą Piastowską i pałacem myśliwskim Habsburgów
- barokowo-klasycystyczny ratusz z 1846 r
- kośc.parafialny św. Marii Magdaleny, podominikański, gotycki z VIV w
- kośc. św Jerzego gotycki z XV w
- ewang.kośc. Jezusowy z 1709 r (jeden z sześciu na Śląsku „Kościołów Łaski”)
- kośc. św. Trójcy gotycki z XVI w
- cmentarz ewang. Z 1887 r
- zesp. klasztorny pojezuicki z kośc. św. Krzyża z XVIII w
- zesp.klasztorny bonifratrów z kośc. Wniebowzięcia NMP z l. 1697-1706
- pałac hr. Larischów z 1796 r (obecnie muzeum)
- secesyjny Teatr Adama Mickiewicza z 1910 r
- neogotycka altana z 1860 r nad XVI-wieczną Studnią Trzech Braci
- cmentarz komunalny z 1891 r z grobami zasłużonych dla Śląska Cieszyńskiego (P. Stalmach, K. Miarka, J, Londzin, G. Morcinek, F, Popiołek)

22.CIĘCINA – gm. Węgierska Górka
- drewn.kośc. św. Katarzyny z 1542 r

23.CYNKÓW – gm. Koziegłowy
- drewn.kośc. św. Wawrzyńca z 1631 r

24.CZANIEC – gm. Porąbka
- dwór obronny z poł. XVII w

25.CZECHOWICE-DZIEDZICE
- barokowy kośc. św. Katarzyny z 1729 r

26.CZELADŹ
- kośc.paraf. św. Stanisława, neoromański z 1913 r (jedna z największych świątyń na terenie Zagłębia Dąbrowskiego)
- domy drewniane z XVIII w
- kolonia robotnicza KWK „Saturn” w dzielnicy Piaski

27.CZĘSTOCHOWA
- zesp.klasztorny OO.Paulinów na Jasnej Górze: bazylika Wniebowzięcia NMP i Znalezienia Krzyża Św. Z najstarszą częścią założenia klasztornego z 1382 r – kaplicą M.B. z wczesnobarokowym hebanowo-srebrnym ołtarzem i słynnym obrazem MB Częstochowskiej przywiezionej przez ks. Władysława Opolczyka z Bełza na Rusi. (wg najnowszych badań jest to ikona bizantyjska z VI/VII w). Do najcenniejszych miejsc Jasnej Góry należą także: Skarbiec, Sala Rycerska, Arsenał, refektarz, wieża z obwarowaniami, Muzeum 600-lecia i biblioteka OO.Paulinów
- kośc.paraf. św. Barbary i św. Andrzeja Apostoła z plebanią i kaplicą z cudownym źródełkiem (dawny zesp.klaszt,OO.Paulinów z l. 1637-42)
- kośc.paraf. św. Zygmunta z ok.1350 r
- neogotycka katedra Św. Rodziny z l. 1908-27 (sarkofag pierwszego biskupa częstochowskiego – pochodzącego z Świętochłowic – Teodora Kubiny)
- kośc.paraf. św. Jakuba, dawna cerkiew prawosławna ŚŚ. Cyryla i Metodego z 1870 r.
- ratusz z odwachem z 1828 r (dziś muzeum częstochowskie)
- pawilony Wystawy Przemysłowo-Rolniczej z 1909 r w parku miejskim
- budynek Kurii Archidiecezjalnej z 1870 r
- zespół kamienic z XVIII-XIX w na Starym Rynku i Alei NMP

28.DANKÓW – gm. Lipie
- * pozostałości twierdzy ziemno-murowanej z 1632 r, zbudowanej przez Stanisława Warszyckiego: mur obwodowy z bastionami, ruiny budynku bramnego i poterna. W obrębie murów późnorenesansowy kośc.paraf. św. Stanisława Biskupa z l. 1641-75

29.DĄBROWA GÓRNICZA
- kośc. Narodzenia NMP i św. Antoniego w Gołonogu z 1675 r
- neogotycki kośc. MB Anielskiej z 1912
- budynek dawnej szkoły górniczej „Sztygarski” z 1837 r. (obecnie muzeum i Zarząd Parków Krajobrazowych Woj., Śląskiego)

30.DABROWA ZIELONA
- renesansowy kośc.paraf. św. Jakuba z l. 1554-70 w otoczeniu 9 kapliczek drogi krzyżowej

31.GILOWICE
- drewn.kośc. św. Andrzeja z 1547 r przeniesiony z Rychwałdu w 1757 r

32.GLIWICE
- * gotycki kośc.farny Wszystkich Świętych z XV w, halowy z wydłużonym prezbiterium, Wyposażenie wnętrza barokowe
- stary kośc. św. Bartłomieja z XV w. w Sobiszowicach, wg legendy założony w 1232 r przez templariuszy
- dren.kośc. św. Jerzego z 1640 r w dzielnicy Ostropa
- * dren.kośc. Wniebowzięcia MB z 1493 r przeniesiony w 1925 r z Zębowic koło Olesna
- kośc. Św. Krzyża i klasztor redemptorystów z 1672 r. W 1683 r w czasie marszu na Wiedeń nocował tu król Jan III Sobieski
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w, np. neogotycka Poczta Główna z 1905 r, neorenesansowa willa Caro z l. 1885-90 (muzeum)
- modernistyczny budynek Domu Tekstylnego (Seidenhaus) Weichmanna przy ul Zwycięstwa
- * zamek Piastów Gliwickich z XIV w, włączony w system obronny miasta. Odrestaurowany po II w. św., mieści część zbiorów Muzeum w Gliwicach
- neogotycka katedra ŚŚ. Piotra i Pawła z l. 1896-1906
- Funkcjonalistyczny budynek Domu Tekstylnego O. Mendelsona
- zespół klasycystycznych zabudowań starej Królewskiej Huty żelaza z I poł. XIX w. w odlewni żeliwa (obecnie GZUT – działa odlewnia pomników i muzeum odlewnictwa)
- maszt radiostacji z 1934 r - 110-metrowa kratownica z drewna modrzewiowego. Wraz z zabudowaniami radiostacji stał się 31 sierpnia 1939 r miejscem prowokacji, stanowiącej pretekst do wywołania II wojny. światowej.

33.GOŁKOWICE – gm. Godów
- drewn.kośc. św. Anny z 1874 r

34.GÓRA – gm. Miedźna
- drewn.kośc. św. Barbary z 2 poł. XVI w

35.GRODZIEC – gm. Jasienia
- zamek gotycki z XIV w, kilkakrotnie przebudowywany, otoczony parkiem krajobrazowym. Obecnie Instytut Zootechniki PAN

36.GRZAWA – gm. Miedźna
- drewn.kośc. Ścięcia Św. Jana Chrzciciela z XVI w

37.GWOŹDZIANY – gm. Pawonków
- drewn,kośc. Nawiedzenia NMP z 1576 r, przeniesiony z Kościelisk w 1978 r

38.ISTEBNA
- kośc.paraf. Dobrego Pasterza z XVIII w, z ciekawym wnętrzem dekorowany przez Jana Wałacha (polichromie) i Ludwika Konarzewskiego (rzeźby)
- * drewn. kośc. św. Krzyża na Kubalonce, przeniesiony z Przyszowic w 1958 r
- drewniana chata Kawuloków z 1863 r mieszcząca izbę regionalną

39.Jankowie RYBNICKIE
- * drewn.kośc. Bożego Ciała z 1675 r.

40.JAWORZE
- zespół pałacowo-parkowy z klasycystycznym pałacem ST. Genois d’Anneaycourtów z 1793 r, oficynami pałacowymi i parkiem krajobrazowym

41.JASTRZĘBIE
- eklektyczny pałac z poł. XIX w otoczony parkiem krajobrazowym

42.JASTRZĘBIE ZDRÓJ
- drewn,kośc. ŚŚ. Barbary i Józefa z 1 poł. XVI w , przeniesiony w 1974 r. z Jedłownika
- zabudowania dawnego uzdrowiska z przełomu XIX/XX w i park zdrojowy z pocz. XIX w

43.JELEŚNIA
- * dren. karczma z XVIII w
- barokowy kośc. Św. Wojciecha z 1693 r,

44.KACZYCE
- drewn.kośc. Podwyższenia Krzyża Św. Z 1620 r, przeniesiony z Ruptawy

45.KATOWICE
- * drewn.kośc. św. Michała Archanioła (Park Kościuszki) z 1520 r, przeniesiony z w l. 1938-39 z Syreni
- neoromański kośc. ewang. Zmartwychwstania Pańskiego (ul.Warszawska) z l. 1856-58
- neogotycki kośc. paraf. Niepokalanego Poczęcia NMP 9ul. Warszawska) z l. 1869-70
- neogotycki kośc.paraf. św. Szczepana z 1894 r w Bogucicach – sanktuarium MB Bogucickiej
-neogotycki kośc.paraf. ŚŚ. Piotra i Pawła (ul.Mikołowska) z 1903 r (w l. 1925-56 pełnił funkcję katedry katowickiej)
- archikatedra Chrystusa Króla (ul. Powstańców), klasycyzująca w formie, z l. 1927-55
- neoromański zespół klasztorny franciszkanów i bazylika św. Ludwika z l. 1901-03 w Panewnikach
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w np. neorenesansowy gmach sądu (ul. Mikołowska) z 1889 r, neogotycki budynek Szkoły Rzemiosł Budowlanych z 1898 r (ul. Wojewódzka) w l. 1922-29 siedziba Sejmu Śląskiego – obecnie Akademia Muzyczna, neorenesansowy pałacyk Goldsteinów (pl. Wolności), secesyjna kamienica (róg ul. Mickiewicza i Stawowej)
- * gmach Sejmu Śląskiego i Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego (pl. Sejmu Śląskiego) z l. 1925-29
- * osiedle robotnicze Giszowiec zbudowane w l. 1907-10 dla górników kopalni „Gische”, wzorowany na idei „miasta-ogrodu” wg proj. J i E Zillmannów
- * osiedle robotniczę Nikiszowiec o zwartej zabudowie, realizowane w l. 1908-15 wg proj. Braci Zillmannów
- * funkcjonalistyczna architektura dwudziestolecia międzywojennego, m.in. „Drapacz Chmur” (ul. Żwirki i Wigury) z l. 1930-32 – wówczas najwyższy w Polsce, budynek mieszkalny (ul.PCK), willa architekta T. Michejdy (ul. Poniatowskiego) z 1926 r, gmach rozgłośni Polskiego Radia (ul. Ligonia) z 1938 r, Syndykat Polskich Hut Żelaza (ul. Lompy) z 1928 r, Bank Śląski (ul. Mickiewicza) z 1928 r i inne

46.KŁOBUCK
- * dawny zespół klasztorny Kanoników Regularnych, obecnie kośc.paraf. ŚŚ. Marcina i Małgorzaty z XV w. Zachowały się w nim pamiątki po Janie Długoszu, który w XV w był tu proboszczem
- pałac w dzielnicy Zagórze z l. 1795-1800 otoczony pozostałościami parku krajobrazowego

47.KOCHCICE
- neobarokowy pałac hr. Ballestremów z l. 1908-09, otoczony ciekawym parkiem krajobrazowym i zabudowaniami folwarcznymi. Obecnie sanatorium

48.KONIECPOL
- zespól pałacowy Koniecpolskich z 1603 r. przebudź. W XIX w. w otoczeniu oficyny z XIX/XX w i park
- wczesnobarokowy kośc.paraf. Św. Trójcy z l. 1632-44 z późnobarokową wieżą z 1778 r. Kościół okala cmentarz, otoczony XVII-wiecznym murem z dwiema symetrycznymi dzwonnicami w narożach i manierystyczną bramą na osi

49.KOSZĘCIN
- zespół pałacowo-parkowy ks. Hohenlohe-Ingelfingen – siedziba Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”: pałac z 1609 r i 22-hektarowy park krajobrazowy z 1 poł. XIX w
- * drewn.kośc. Św. Trójcy z 1724 r

50.KOŃCZYCE MAŁE – gm. Zebrzydowice
- * gotycko-renesansowy zamek Czelów z XV w otoczony niewielkim parkiem. Obecnie mieści Gminny Ośrodek Kultury i izbę muzealną
- kośc.paraf. Narodzenia NMP z 1713 r - sanktuarium MB Kończyckiej

51.KOŃCZYCE WIELKIE – gm. Dębowiec
- * drewn.kośc. Św. Michała Archanioła z 1777 r

52.KOZIEGŁOWY
- kośc.paraf. Bożego Ciała z XV w

53.KRUSZYNA
- zespół pałacowy Denhoffów z 1630 r, w otaczającym go parku kaplica Sobieskiego i pustelnia Denhoffa z XVII w
- kośc.paraf. Św. Macieja Apostoła z l. 1661-96

54.KRZEPICE
- małomiasteczkowa zabudowa rynku z przeł. XIX/XX w
- * dawny zespół klasztorny Kanoników Regularnych, obecnie kośc. paraf. Św. Jakuba Apostoła z poł. XIV w – sanktuarium MB Krzepickiej
- ruiny klasycystycznej synagogi z poł XVIII w
- * zabytkowy cmentarz żydowski z XVIII w z ok. 300 nagrobkami

55.KSIĘŻY LAS – gm. Zbrosławice
- * drewn.kośc. Św. Michała Archanioła, gotycki z 1494 r

56.LUBLINIEC
- kośc.paraf. Św. Mikołaja, gotycki z XV w
- drewn.kośc. Św. Anny z 1653 r

57.LUBSZA – gm. Woźniki
- kośc.paraf. Św. Jakuba Starszego z XV w

58.ŁAZISKA RYBNICKIE – gm. Godów
- * drewn.kośc. Wszystkich Świętych z XVI w – wewnątrz ciekawe XVI-wieczne polichromie

59.ŁĄKA – miasto Pszczyna
- drewn.kośc. Św. Jadwigi z 1660 r

60.ŁODYGOWICE
- * drewn.kośc. ŚŚ. Szymona i Judy Tadeusza z 1635 r
- dwór obronny z 1631 r, przebudowany w stylu gotyckim w XIX w

61.MIASTECZKO ŚLĄSKIE
- * drewn.kośc. Wniebowzięcia NMP z 1666 r

62.MIEDŹNA
- * drewn.kośc. Św. Klemensa Papieża z XVII w

63.MIKOŁÓW
- stary kośc. Św. Wojciecha (ul. Wyszyńskiego) z końca XVI w
- nowy kośc. Św. Wojciecha (ul. Sambora), neoromański z l. 1843-61
- * drewn.kośc. ŚŚ.Piotra i Pawła z 1757 r w dzielnicy Paniowy
- * drewn.kośc. Św. Mikołaja z ok. 1640 r w dzielnicy Borowa Wieś, przeniesiony w l. 1937-39 z Przyszowic

64.MIRÓW
- * ruiny zamku warownego z XIV w, jedno z „orlich gniazd”

65.MOKRA – gm. Miedźno
- drewn.kośc. ŚŚ. Szymona i Judy Tadeusza z 1708 r

66.MSTÓW
- średniowieczny układ urbanistyczny
- * zespół klasztorny Kanoników Regularnych Luterańskich: kośc. Wniebowzięcia NMP z l. 1718-46, na zrębach budowli gotyckiej, dzwonnica i klasztor z XVII w, mur z 8 basztami z XVII w , budynki gospodarskie z XVII-XVIII w

67.MYSŁOWICE
- kośc. Św. Krzyża (ul. Bytomska) z 1810 r, zbudowany na miejscu spalonego kośc.drewn. z XVI w
- barokowy kośc. Narodzenia NMP (ul.Starokościelna) z XVIII w
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w

68.NAKŁO
- neogotycki pałac hr. Donnersmarcków z 1856 r, obok park krajobrazowy o pow. 18,3 ha z poł XIX w
- neoromański kośc. Najświętszego Serca Pana Jezusa z 1894 r z ośmioboczną kopułą nad nawą, obok neoromańskie mauzoleum Donnersmarcków z 1898 r

69.NIEGOWA
- kośc.paraf. Św. Mikołaja z 1440 r

70.OBSZAR WAROWNY „ŚLĄSK”
- zespół schronów bojowych, budowanych przez Wojsko Polskie w l. 1934-38 i w 1939 r jako tzw „Obszar Warowny Śląsk”, ciągnący się linią długości ok. 61 km od Tąpkowic na północy, przez Kozłową Górę, Bobrowniki, Brzeziny Śląskie, Michałkowice, Łagiewniki, Godulę, Orzegów, Wirek, Kochłowice, dolinę rzeki Jamny po dolinę rzeki Pszczynki. Umocnienia te nie wzięły bezpośredniego udziału w walkach o Górny Śląsk we wrześniu 1939 r. i dlatego do dziś większość z nich zachowała się w dobrym stanie z kopułami strzelniczymi karabinów maszynowych. Najbardziej dostępne znajdują się w Bytomiu przy ul. Chorzowskiej (obok linii tramwaju 6), Rudzie Śląskiej – Goduli, przy ul. Karola Goduli (obok zakładów poligraficznych), w Rudzie Śląskiej – Czarnym Lesie, przy cegielni i przy ul. Kokota, w Rudzie Śląskiej – Kochłowicach w okolicy szybu „Artura”. Podobne umocnienia budowane w okresie międzywojennym znajdują się w okolicy Gliwic i Zbrosławic.

71.OGRODZIENIEC
- * ruiny gotycko-renesansowego zamku Bonerów na terenie dzielnicy Podzamcze, największa z ruin „orlich gniazd”

72.OLSZTYN
- zabytkowy układ urbanistyczny
- * ruiny zamku Kazimierza Wielkiego z XIV w , jedno z „orlich gniazd”
- barokowy kośc.paraf. Św, Jana Chrzciciela z l. 1722-29

73.ORNONTOWICE
- neorenesansowy pałac Hegenscheidtów z końca XIX w otoczony 1,43-hektarowym parkiem

74.PALOWICE – miasto Czerwonka-Leszczyny
- *drewn.kośc. Trójcy Przenajświętszej z 1595 r przeniesiony w 1981 r z Leszczyn

75.PIELGRZYMOWICE – gm. Pawłowice
- drewnkośc. Św. Katarzyny z 1680 r

76.PIEKARY ŚLĄSKIE
- * najważniejszy na Górnym Ślasku ośrodek pątniczy: bazylika NMP i św. Bartłomieja, w obecnym kształcie z l. 1842-49 – sanktuarium MB Piekarskiej (od XVII w); neogotycki kośc.odpustowy Przemienienia Pańskiego i kalwaria z 39 kaplicami z 1896 r
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w

77.PIETROWICE WIELKIE
- * drewn.kośc. Świętego Krzyża z 1667 r

78.PILICA
- gotycki kośc.paraf. ŚŚ. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty z XIV w
- pałac z 1610 r, przebudowany w poł. XIX w, otoczony fortyfikacjami bastionowymi z poł XVII w i parkiem
- * zespół klasztorny reformatów i kośc. Św. Stanisława (dawniej Najświętszego Imienia Jezus), barokowy z 1746 r, z zachowanym wyposażeniem z okresu budowy

79.PŁAWNIOWICE – gm. Rudziniec
- * eklektyczny pałac hr. Ballestremów z 1885 r otoczony niewielkim, ale malowniczym parkiem krajobrazowym, obecnie Dom Rekolekcyjny diecezji gliwickiej

80.PODLESIE – gm. Lelów
- drewn.kośc. Św. Idziego z 1728 r

81.PONISZOWICE – gm. Rudziniec
- * drewn.kośc. Św. Jana Chrzciciela z 1499 r

82.POPÓW
- drewn.kośc. Niepokalanego Serca Matki Boskiej z 1642 r, potynkowany

83.PROMNICE – miasto Tychy
- * zameczek myśliwski księcia pszczyńskiego z 1868 r w stylu angielskiego neogotyku, w lasach nad Jeziorem Paprocańskim, obecnie luksusowy hotel i restauracja

84.PSZCZYNA
- * zamek książąt pszczyńskich: Anhaltów, Promniców, Hochbergów, zbudowany w l. 1734-68 na miejscu XV-wiecznego zamku, przebudowany w stylu neorenesansu francuskiego w 1874 r. Od 1945 r Muzeum Zamkowe. Zamek otacza 84-hektarowy park pałacowy z 2 poł. XVIII w, przekształcony w XIX w w park angielski.
- „Ludwikówka”, klasycystyczny dwór z 1800 r, zbudowany w parku pałacowym dla Ludwika Anhalta, brata księcia pszczyńskiego
- kośc.paraf. Wszystkich Świętych z 1754 r
- „Zagroda Wsi Pszczyńskiej” w Parku Kolejowym, prezentuje na 2 ha kilkanaście charakterystycznych obiektów regionu pszczyńskiego
- * drewn,kośc. Św. Marcina z przeł. XVI/XVII w w Ćwiklicach

85.PSZÓW
- kośc.paraf. Narodzenia NMP z 1747 r, z wieżami dobudowanymi w XIX w. Najważniejsze na ziemi wodzisławskiej sanktuarium MB Uśmiechniętej (Paszowskiej)

86.PUŃCÓW – gm. Goleszów
- * gotycki kośc. Św. Jerzego Męczennika z 1518 r

87.RACHOWICE – gm. Sośnicowice
- drewn.kośc. Trójcy Świętej z XV w, murowane prezbiterium, drewniana nawa (1668 r)

88.RACIBÓRZ
- zamek Piastów Opolsko-Raciborskich z XIII w, mocno zdewastowany (w remoncie). Najstarszy fragment to *kaplica z ok. 1281 r uchodząca za „perłę śląskiego gotyku”
- * gotycki kośc.farny NMP (ul. Nowa) z ok. 1300 r, wyposażenie spłonęło w 1945 r. We wnętrzu zrekonstruowany renesansowy ołtarz główny
- kośc. podominikański Św. Jakuba (Rynek) z ok. 1300 r, przebudowany w 1637 r w stylu barokowym (m.in. kaplice św. Krzyża i MB Szkaplerzowej), regotyzowany w XIX w
- gotycki kośc. Św. Ducha (ul. Chopina) z pocz. XIV w, dawniej sióstr dominikanek, obecnie siedziba muzeum
- fragment murów obronnych z XIX/XV w i Wieża Więzienna z 1574 r (ul. Długa)
- kośc.odpustowy Matki Bożej z 1726 r w Starej Wsi (ul. Magdaleny), sanktuarium MB Raciborskiej
- * klasycystyczny budynek dawnego Sądu Krajowego (ul. Nowa) z 1823 r
- kośc.paraf. Św. Jana Chrzciciela na Ostrogu, neogotycki z 1896 r
- kośc.paraf. Św. Mikołaja w Starej wsi, neogotycki z l. 1901-02

89.RUDA ŚLĄSKA
- kośc.filialny MB z Lourdes w Kochłowicach (ul. Piłsudskiego), barokowy z 1806 r
- kośc. Św. Pawła w Nowym Bytomiu (pl. Wolności), neoromańsko-bizantyjski l. 1911-12
- kośc. Św. Józefa w Rudzie (ul. Piastowska), neoromański z l. 1901-04. W prezbiterium krypta rodziny Ballestremów (m.in. Franciszek v. Ballestrem)
- liczne kościoły neostylowe z końca XIX i pocz. XX w
- budynek nadszybia szybu „Andrzej” w Wirku z 1870 r
- willa „Floriana” (ul. Niedurnego), dawna rezydencja dyrektora generalnego Huty „Pokój”, eklektyczna z 1905 r
kolonie domów robotniczych przy ul. Kubiny, Kościelnej, Staszica, Wolności oraz w Chebziu
- zespół dawnego szybu „Franciszek” kop „Wawel” z 2 poł. XIX w

90.RUDOŁTOWICE – miasto Pszczyna
- późnobarokowo-klasycystyczny pałac z 1810 r, obecnie ośrodek rehabilitacyjny

91.RUDY – gm. Kuźnia Raciborska
- * romańsko-wczesnogotycki kościół poklasztorny cystersów Wniebowzięcia NMP z poł. XIII w. Do kościoła przylega barokowa Kaplica Mariacka z 1726 r z łaskami słynącym obrazem MB Rudzkiej
- ruiny zespołu pocysterskiego (klasztoru i pałacu opackiego) zał. W 1258 r, przebudowany w okresie baroku, po kasacji zakonu w 1810 r zaadoptowany na rezydencję księcia raciborskiego

92.RUDZINIEC
- *drewn.kośc. Św. Michała Archanioła z 1657 r

93.RYBNA – miasto Tarnowskie Góry
- * późnobarokowo-klasycystyczny pałac hr. Warkoczów z 1796 r, siedziba Regionalnego Centrum Kultury, miejsce koncertów kameralnych

94.RYBNIK
- pałac właścicieli Rybnika (pl. Kopernika), barokowo-klasycystyczny z XVII i XVIII w w miejscu dawnego zamku, od 1842 r siedziba sądu
- kośc. MB Bolesnej, tzw Stary (pl. Kościelny), barokowo-klasycystyczny z l. 1798-1801, w prezbiterium późnogotyckie rzeźby
- kośc.paraf. św. Antoniego (ul. Mikołowska), neogotycki z l. 1903-06, jedna z najwyższych świątyń Górnego Śląska
- * drewn.kośc. Św. Wawrzyńca z 1717 r w dzielnicy Ligocka Kuźnia przeniesiony w 1975 r z Boguszowic
- * drewn.kośc. Św. Katarzyny i MB Różańcowej z 1534 r w dzielnicy Wielopole, przeniesiony w 1976 r z Gierałtowic
- zabytkowa kopalnia węgla kamiennego „Ignacy-Hoym” z 1792 r w Niedobczycach
- liczne budowle publiczne i kamienice z XIX i XX w

95.RZEKI WIELKIE – gm. Kłomnice
- drewniano-murowany dwór z 1790 r, jeden z najstarszych w woj. Śląskim

96.SADÓW – gm. Koszęcin
- * kośc. Św. Józefa, gotycki z 1331 r, obok XVII-wieczna drewniana dzwonnica

97.SIERAKOWICE – gm. Sosnicowice
- * drewn.kośc. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej z 1675 r

98.SIEROTY gm. Wielowieś
- * drewn.kośc. Wszystkich Świętych z 1707 r

99.SIEWIERZ
- zabytkowy układ urbanistyczny
- * romański kośc. cmentarny Św. Jana Chrzciciela z XIII w
- * ruiny zamku biskupów krakowskich z XIV/XV w, niegdyś siedziba biskupiego dworu książęcego, kancelarii i sądu
- * zespół kościelny Św. Macieja Apostoła z poł. XV w, kościół, mur, trzy bramy.
- barokowy kośc. poszpitalny ŚŚ. Walentego Walentego Barbary z 1618 r

100.SKOCZÓW
- zabytkowy układ urbanistyczny
- kośc.paraf. ŚŚ. Piotra i Pawła (ul. Kościelna) z 1762 r, zbudowany na miejscu wcześniejszego
- kośc. poszpitalny Znalezienia Krzyża Św. (ul. Mickiewicza) z XV w
- ratusz barokowy z 1797 r
- neogotycki kośc. ewang. Św, Trójcy z l. 1863-65
- liczne domy z XVIII i XIX w , w jednym z nich – miejscu urodzenia świętego Jana Sarkandra – Muzeum Parafialne z kaplicą w piwnicy
- muzeum poświęcone śląskiemu pisarzowi Gustawowi Marcinkowi, który w miejscowej szkole jako nauczyciel

101.SŁAWKÓW
- * kośc.paraf. Podwyższenia Krzyża Świetego i Św. Mikołaja z wczesnogotyckim prezbiterium z 1250 r
- * drewniana karczma z zajazdem z XVIII w
- drewniane domy podcieniowe z XVIII/XIX w w Rynku
- ruiny zamku biskupów krakowskich z XIII w

102.SOSNOWIEC
- zamek Sielecki (ul. Zamkowa) z 1620 r, przebudowany po pożarze w 1824 r
- pałac SchĂśnów, otoczony parkiem, obecnie siedziba Muzeum w Sosnowcu
- pałac Dieslów (ul. Żeromskiego), neobarokowy pałac miejski właścicieli fabryki włókienniczej z 1878 r
- pałacyk Mieroszewskich w Zagórzu (ul. Szpitalna), klasycystyczny z 1840 r
- neoromańska katedra Wniebowzięcia NMP (ul. Kościelna) z l. 1893-98, z polichromiami W. Tetmajera i H. Uziębły
- murowana cerkiew z 1889 r. Wewnątrz ikonostas z moskiewskiego warsztatu Lebiediewa
- klasycystyczny dworzec Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej w dzielnicy Maczki (dawna Granica) z l. 1847-48
- liczne budowle publiczne i kamienice z końca XIX i pocz. XX w

103.SOŚNICOWICE
- zabytkowy układ urbanistyczny z niewielkim rynkiem i zabudową wokółrynkową
- późnogotycki kościół parafialny Św. Jakuba Starszego z 1447 r, przebudowany w stylu barokowym, obok średniowieczny krzyż pokutny
- późnobarokowy pałac z 1755 r otoczony parkiem krajobrazowym, obecnie DOM Pomocy Społecznej

104.SMOLNICA – gm. Sośnicowice
- * drewn.kośc. Św. Bartłomieja z 1603 r

105.STARA WIEŚ – gm. Wilamowice
- * drewn.kośc. Podwyższenia Krzyż Świętego z 1522 r

106.STAROŚCIE – gm. Lelów
- kośc.paraf. Wniebowzięcia NMP z XV w

107.STRUMIEŃ
- barokowy kośc.paraf. Św. Barbary z l. 1798-93
- ratusz z 1628 r, przebudowany na barokowy w XVIII w

108.SZAŁSZA – gm. Zbrosławice
- drewn.kośc. Matki Boskiej z XVI/XVII w, całkiem odbudowany po pożarze w 1975 r

109.SZCZEKOCINY
- kośc.paraf. Św. Bartłomieja z XVII w
- barokowo-klasycystyczny pałac Ciechanowskich z 1780 r (częściowo zrujnowany), otoczony parkiem z końca XVIII w

110.SZCZYRK
- drewn. kośc. Św. Jana Nepomucena z przeł XVIII/XIX w

111.ŚWIĘTOCHŁOWICE
- budynek stanowiący część pierwszego dworca kolejowego stacji „Królewska Huta w Świętochłowicach” z 1846 r. (ul. Tunelowa 1) obsługującego okoliczne miejscowości Bytom, Królewska Huta, Ruda itp, prawdopodobnie najstarszy (nie objęty ochroną) budynek w naszym mieście
- dawna parowozownia z połowy XIX w (róg ul. Wojska Polskiego i Hajduki)
- neogotycki kościół parafialny św. Augustyna w Lipinach (ul. Chorzowska) z 1886 r
- neogotycki kościół parafialny ŚŚ. Piotra i Pawła (ul. Katowicka) z 1896 r
- neogotycki kościół ewangelicki im. Jana Chrzciciela (ul. Katowicka) z 1901 r
- klasycyzujący budynek dawnej Dyrekcji Zarządu Kopalń i Hut Donnersmarcków (ul. Katowicka) z 1897 r
- neobarokowa wieża ciśnień z 1909 r (ul. Katowicka)
- neorenesansowy budynek Starostwa Powiatowego z 1926 r, obecnie siedziba Urzędu Miejskiego (ul. Katowicka)

112.ŚWIRKLANIEC
- eklektyczny pałacyk, tzw „Dom kawalerski” z 1906 r, jedyna pozostałość zespołu pałacowego Donnersmarcków, spalonego w 1945 r i rozebranego w latach sześćdziesiątych. Obecnie hotel i restauracja. Pałacyk otacza 150-hektarowy park pałacowy w typie angielskim, założony w XVIII i XIX w, przez Donnersmarcków

113.ŚWIĘTA ANNA – gm. Przymów
- pobernardyński zespół klasztorny, obecnie sióstr Dominikanek: barokowy kościół Św. Anny z pocz. XVIII w z XVII-wieczną kaplicą Św. Anny – sanktuarium Św. Anny

114.TARNOWSKIE GÓRY
- zabytkowy układ urbanistyczny
- kośc.paraf. ŚŚ. Piotra i Pawłą (pl. Gwarków) z 1531 r
- kośc.Cmentarny Św. Anny (ul. Gliwicka) z 1621 r
- * zespół kamienic przy Rynku i ul. Gliwickiej z XVI-XVIII w , m.in. dawna winiarnia Sedlaczka – obecnie muzeum , dawny urząd górniczy i dawna szkoła ewangelicka
- dawny zarząd dóbr hr. Donnersmarcków – XVIII-wieczny pałac na Karłuszowcu (ul. Legionów)
- secesyjny ratusz z l. 1896-98
- * Kopalnia Zabytkowa rud srebra, cynku i ołowiu (ul. Sczęść Boże), eksploatowanej od XVII do XIX wieku. Pod ziemią zachowały się chodniki, wyrobiska, sztolnie odwadniające, dawne narzędzia i urządzenia górnicze
- * „Sztolnia Czarnego Pstrąga” w parku w Reptach, 600-metrowy odcinek sztolni odwadniającej dawnej kopalni srebra, cynku i ołowiu „Fryderyk”, udostępniony w 1957 r do zwiedzania łodziami

115.TOSZEK
- zabytkowy układ urbanistyczny z prostokątnym rynkiem, siatką ulic i ratuszem
- * ruiny zamku kasztelańskiego z XV w, siedziby rodu Colonnów i Raszynów, spalony w 1811 r. W częściowo odbudowanym budynku bramnym z XVII w Miejski Ośrodek Kultury
- kośc.paraf. Św. Katarzyny Aleksandryjskiej z 1450 r
- ratusz klasycystyczny z 1836 r

116.TRUSKOLASY – gm. Wręczyła Wielka
- * drewn.kośc. Św. Mikołaja z 1737 r
- drewniany budynek dawnej bożnicy z XIX w

117.TWORKÓW – gm. Krzyżanowice
- ruiny zamku renesansowego z XVI w, spalonego w 1931 r

118.USTROŃ
- drewn,kośc. Św. Anny z 1769 r w Nierodzimiu
- kośc.paraf. Św. Klemensa z 1787 r

119.WIELOWIEŚ
- barokowy dwór hr. Verdugo z XVII w (Ośrodek Zdrowia)
- cmentarz żydowski z XVIII w (przy drodze do Jasiony)

120.WIERZBIE – gm. Koszęcin
- pałac barokowy z XVIII w, wielokrotnie przebudowywany, odnowiony w 2000 r.

121.WILCZA – gm. Pilchowice
- * drewn.kośc. Św. Mikołaja z 1755 r
- neogotycki pałac z poł. XIX w

122.WISŁA
- dawna karczma z pocz. XIX w, siedziba Muzeum Beskidzkiego
- klasycystyczny kościół ewangelicki z 1838 r
- * zameczek prezydenta Rzeczpospolitej z 1929-31 r, zbudowany na Zadnim Groniu w miejscu dawnego pałacu myśliwskiego Habsburgów, w sąsiedztwie – dawna kaplica przypałacowa z 1909 r
- dawny drewniany domek myśliwski Habsburgów z 1897 r, przeniesiony z Przysłowiu pod Baranią Górą do centrum Wisły (ul. Lipowa) w 1987 r

123.WISŁA MAŁA – miasto Pszczyna
- drewn. kośc. Św. Jakuba Młodszego i MB Dobrej Rady z 1775082 r

124.WOJKOWICE KOŚCIELNE – gm. Siewierz
- kośc. ŚŚ. Doroty i Marcina z l. 1200-29, zachowało się romańskie prezbiterium

125.WOŹNIKI
- * drewn.kośc. cmenrany Św. Walentego z 1696 r

126.ZABRZE
- neogotycki budynek poczty z 1911 r (pl. Dworcowy)
- neogotycki kościół Św. Anny (pl.ks. Popiełuszki) z 1900 r
- * ekspresjonistyczny kościół Św. Józefa (ul. Roosvelta) z 1930 r, z niezwykle oryginalnym rozwiązaniem dziedzińca (tzw „Rajskiego placu”) i wnętrza
- kolonia robotnicza „Borsig” w dzielnicy Biskupice (ul. Okrzei) budowana etapami w l. 1865-89
- eklektyczny budynek dawnego starostwa powiatowego z powiatowego. 1875-1906, obecnie Muzeum Górnictwa Węglowego
- skansen górniczy „Guido” – podziemia kopalni węgla kamiennego na głębokości 170 i 320 metrów, z oryginalnymi XIX-wiecznymi wyrobiskami. W architekturze podziemnych chodników i komór prezentowane są urządzenia i maszyny do urabiania i transportu węgla
- * skansen górniczy „Królowa Luiza” (ul. Wolności) – na terenie założonej w 1791 r kopalni węgla. W jego skład wchodzą m.in. dawne wyrobiska kopalni „KĂśnigin Luise”, współczesne chodniki i komory kopalni „Zabrze” oraz parowa maszyna wyciągowa z 1915 r, uruchamiana dla zwiedzających.
- drewn.kośc. Św. Jadwigi z 1929 r w dzielnicy Poręba (ul. Wolności)

127.ZACHARZOWICE – gm. Wielowieś
- * drewn.kośc. Św. Wawrzyńca z ok. 1580 r

128.ZAMORSKI – gm. Haźlach
- * drewn. kośc. Najświętszego Serca Jezusowego z 1731 r

129.ZAWIERCIE
- neogotycki kościół ŚŚ. Piotra i Pawła (ul. Kościuszki) z l. 1886-1919
- zespół osiedla robotniczego TAZ (ul. Bohaterów Westerplatte) z 1880 r, m.in. willa Szamańskiego otoczona parkiem, Dom Ludowy, resursa, szkoła TAZ
- ruiny zamku „Bykowiec” w Morsku z XIV w – jednego z „orlich gniazd”
- kościół Trójcy Przenajświętszej w Skarżycach z 1583 r
- kościół św. Mikołaja w Kromołowie z XVI w
- * cmentarz żydowski z licznymi macewami (pomnikami) z przełomu XVIII i XIX w. w Kromołowie (jeden z największych w województwie)

130.ZŁOTY POTOK
- * zespół pałacowo-parkowy Krasińskich i Raczyńskich: pałac z poł XIX w, budynki administracyjne i gospodarcze z przełomu XIX/XX w i park krajobrazowy z XIX w, oraz klasycystyczny dworek Krasińskich z 1829 r, oddział Muzeum Częstochowskiego
- kośc.paraf. Św. Jana Chrzciciela z XV w

131.ZRĘBICE – gm. Pilchowice
- drewn.kośc. Św. Michała z ok. 1661 r

132.ŻORY
- zabytkowy owalnicowy układ urbanistyczny z rynkiem, zabudową wokółrynkową i siatką ulic
- * gotycki kośc.farny ŚŚ. Filipa i Jakuba z końca XIII

133.ŻYWIEC
- kośc.filialny Św. Krzyża (ul. Świętokrzyska) gotycki z 1428 r, wieża z 1919 r
- * gotycko-renesansowa konkatedra Narodzenia NMP (ul. Zamkowa) z poł. XV w, dzwonnica z l. 1723-24
- * późnogotycki zamek Komorowskich, później Wielkopolskich i Habsburgów z ok. 1500 r.
- klasycystyczny pałac Habsburgów tzw. „Nowy Zamek” z l. 1885095, otoczony 25-hektarowym parkiem krajobrazowym, w nim m.in. malownicza chińska altana z końca XVIII w.

K O N I E C